
<p><strong> </strong></p>
<p> </p>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-size: small;"><strong>Клучните наоди од мониторингот на јавни набавки вклучуваат: </strong></span></p>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<ul>
<li><span style="font-size: small;">Зголемена е вредноста на договорите склучени низ нетранспарентната постапка со преговарање без објавување оглас. Вкупната вредност на овие договори во 2021 година изнесува 46 милиони евра, што е за 16 милиони евра повеќе од 2020 година. Дури 80 % од вредноста на склучените договори без објавување оглас им припаѓаат на АД Електрани, МВР и Министерството за образование и наука. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">Институциите не ја почитуваат законската обврска за јавно објавување на известувањата за реализираните договори. Доставени се известувања само за една третина од склучените договори. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">Институциите не се откажуваат од електронската аукција, и покрај сите предупредувања дека со неа се поттикнуваат договарањето помеѓу фирмите и корупцијата. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">Комисиите за јавни набавки во речиси секој втор тендер отфрлале понуди на фирмите како неприфатливи, со што се отвора сомнежот дали ваквото постапување е со намера да се намали конкуренцијата и да се обесхрабрат понудувачите да учествуваат на тендерите. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">Управните контроли на тендерите од страна на Бирото за јавни набавки, ниту трета година од воведувањето, не успеваат да се наметнат како механизам за откривање на незаконско постапување и злоупотреби. Бирото ниту во 2021 година нема поднесено прекршочна пријава до надлежниот орган, или, пак, доставено известување до Јавното обвинителство на РСМ за одредени наоди.</span></li>
<li><span style="font-size: small;">Во 2021 година поднесени се 1.008 жалби од фирмите, што е за 2,5  % повеќе од претходната година. Најголем дел од жалбите се уважени, и тоа 42,6 % од нив. Сепак, уважените жалби се за 10,7 процентни поени помалку во однос на претходната година. </span></li>
</ul>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-size: small;"><strong>Клучни наоди од анкетата на фирмите спроведена во </strong><strong>февруари 2022 година, а во која  учествуваа 284 фирми од сите поголеми градови во земјата се: </strong><strong> </strong></span></p>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<ul>
<li><span style="font-size: small;">За 50 % од фирмите, ’најниската цена‘ како критериум за избор е најчест проблем со којшто се соочуваат во јавните набавки. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">62 % од фирмите признаваат дека постои меѓусебно договарање на тендерите. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">51 % од фирмите сметаат дека има корупција во јавните набавки. Најголем дел од нив сметаат дека врските се најчест облик на корупција. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">Само 6 % од фирмите изјавиле дека секогаш  или често се жалат до Државната комисија за жалби по јавни набавки во случаите кога не се задоволни од начинот на постапување на договорните органи на тендерите на коишто учествувале. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">Продолжува незадоволството на фирмите од комуникацијата со договорните органи кои ги спроведуваат тендерите.<strong> </strong>Само 31 % од фирмите ја оцениле оваа комуникација како навремена и квалитетна. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">Фирмите го оценуваат процесот на јавни набавки во земјава со просечна оценка од 2,8 (на скалата од 1 до 5), што е исто како лани. </span></li>
<li> </li>
</ul>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-size: small;"><strong> </strong></span></p>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-size: small;"><strong>Клучни наоди од истражувањето спроведено во министерствата и општините за нивните кадровски капацитети за јавни набавки: </strong></span></p>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<ul>
<li><span style="font-size: small;">Јавните набавки во министерствата ги спроведуваат од еден до 24 вработени, додека во општините од еден до седум вработени, не сметајќи го Градот Скопје, каде што нивниот број е 12. Притоа, лицата за јавни набавки во министерствата спроведуваат помалку постапки, но нивната вредност е многу поголема од тендерите на  општините. </span></li>
<li><span style="font-size: small;">Дел од институциите користат и надворешна експертска помош, без притоа да се води грижа за превенирање на потенцијалниот судир на интереси.</span></li>
</ul>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-size: small;"><strong>Клучни наоди од </strong><a href="https://opendata.mk/Home/TekstualniDetails/121?Category=2"><strong>Базата на јавните набавки на општините во 2021 година</strong></a><strong>:</strong></span></p>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<ul>
<li><span style="font-size: small;">Градот Скопје и 80 општини потрошиле за јавни набавки во 2021 година 11 милијарди денари, односно 183 милиони евра. Прoизлегува дека во 2021 година се потрошени дури 51 милион евра повеќе отколку во 2020 година.</span></li>
<li><span style="font-size: small;">Најголеми скокови во вредноста на јавните набавки во однос на претходната година се забележани кај Градот Скопје од 15 милиони евра, кај Општина Центар од 5,5 милиони евра и кај Општината Гази Баба од околу 5 милиони евра. Најголеми падови, пак, во вредносен износ се забележани кај Општина Чучер Сандево за околу 630 илјади евра,  Карпош 483 илјади евра и Аеродром 475 илјади евра.</span></li>
</ul>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-size: small;">Листата од првите 10 фирми со најголема вредност на тендери кај општините во 2021 година ја предводи градежната компанија ЖИКОЛ ДООЕЛ експорт импорт од Струмица со склучени 21 договвор во вкупна вредност од 22 милиони евра.</span></p>
<p><span style="font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-size: small;"><span style="color: #444444; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial; display: inline !important; float: none;">Годишната програма на Центарот за граѓански комуникации е поддржана од програмата Цивика Мобилитас, која е проект на Швајцарската агенција за развој и соработка (СДЦ) кој го спроведуваат НИРАС од Данска, Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) и ФЦГ Шведски развој АБ (ФЦГ Шведска).</span></span></p>